ปราจีนบุรี ลุกฮือต้าน กพอ.ดึงเข้าจังหวัดที่ 4 EEC หวั่นซ้ำรอยกากพิษ-ซุกปัญหาใต้พรม ปัญญาชนขับขานเพลง หยุด EEC ชี้บ้านบุยายใบบอบช้ำหนัก
เมื่อเวลา 18.35 น. วันที่ 21 พฤษภาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานจาก จ.ปราจีนบุรี เครือข่ายภาคประชาชนและกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจังหวัดปราจีนบุรี ผนึกกำลังแสดงความวิตกกังวลและเตรียมเคลื่อนไหวคัดค้านครั้งใหญ่ หลังคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (กพอ.) มีมติเห็นชอบในหลักการ ขยายพื้นที่ EEC ดึงปราจีนบุรีเข้าร่วมเป็นจังหวัดที่ 4 หวั่นเอื้อประโยชน์ทุนใหญ่ ปรับผังเมืองทำลายสิทธิชุมชน และซ้ำเติมวิกฤตมลพิษ-กากเคมีขยะพิษล้นเมืองที่สะสมอยู่เดิมจนเกินเยียวยา เผยเตรียมตบเท้ายื่นหนังสือคัดค้านเป็นทางการ 27 พ.ค. นี้
นายสุนทร คมคาย ประธานอาสาสมัครพิทักษ์สิ่งแวดล้อมอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี ในฐานะตัวแทน “กลุ่มกบินทร์รักษ์สิ่งแวดล้อม” เปิดเผยว่า ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 เวลา 10.00 น. ทางกลุ่มฯ จะเดินทางไปยื่นหนังสือคัดค้านอย่างเป็นทางการ ณ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) ที่บางแสน เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนและศึกษาผลกระทบอย่างรอบคอบ
นายสุนทร กล่าวตัดพ้อถึงการตัดสินใจของภาครัฐว่า ที่ผ่านมาในวงเสวนาฝ่ายรัฐมักยอมรับเหตุผลของชาวบ้าน แต่สุดท้ายนโยบายกลับสวนทางอย่างสิ้นเชิง “เสียงกระซิบของคนรวยมันดังกว่าเสียงตะโกนของคนจน” ทั้งนี้ยืนยันว่ารัฐบาลควรกลับไปแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมใน 3 จังหวัดเดิมของ EEC (ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ระยอง) ให้มีประสิทธิภาพเสียก่อน ก่อนจะขยายวิกฤตเข้ามายังปราจีนบุรี
ด้าน นายสุเมธ เหรียญพงษ์นาม แกนนำกลุ่มปราจีนเข้มแข็ง ระบุว่า ขนาดปัจจุบันยังไม่ได้เข้า EEC ปัญหาสิ่งแวดล้อม การลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม และน้ำเสียก็ล้นเมืองจนแม่น้ำปราจีนบุรีและห้วยหนองคลองบึงปนเปื้อนสารเคมีไปหมดแล้ว เนื่องจากเจ้าหน้าที่รัฐไม่มีศักยภาพเพียงพอในการควบคุมดูแล
“เจตนารมณ์ของกฎหมาย EEC คือการยกเว้นข้อกฎหมายบางประการเพื่อเอื้อประโยชน์และสร้างความรวดเร็วให้กับกลุ่มทุนต่างชาติ โดยเฉพาะกฎหมายผังเมืองที่จะถูกปรับเปลี่ยนให้ตั้งโรงงานได้ง่ายขึ้น ปัญหาเก่าก็ยังแก้ไม่ได้ แล้วจะเอาอุตสาหกรรมชุดใหม่ถาโถมเข้ามาอีก คนปราจีนบุรีตายผ่อนส่งแน่นอน” นายสุเมธ กล่าว
นอกจากนี้ นายสุเมธยังตั้งคำถามถึงแผนเร่งด่วน 1-2 ปีแรกของรัฐที่จะสร้างโรงไฟฟ้าขยะและระบบบำบัดน้ำเสีย ว่าเป็นเพียงข้ออ้างในการเปิดทางให้กลุ่มทุนเข้ามาตักตวงผลประโยชน์และผลักภาระให้คนในพื้นที่แบกรับเพิ่มขึ้นหรือไม่ ยืนยันภาคประชาชนพร้อมรวมตัวเคลื่อนไหวคัดค้านจนถึงที่สุด
ขณะที่ นายA (ขอสงวนชื่อ-นามสกุล) อดีตแกนนำค้าน EEC และอดีตแกนนำในพื้นที่ ได้แสดงทัศนะด้วยความกังวลว่า เรื่องนี้กระทบไปถึง ตั้งแต่ฝ่ายบริหารจังหวัด ส.ส. และผู้บริหารท้องถิ่น (อปท.) ว่ามีการทับซ้อนอย่างไร ที่ผ่านมาปัญหาในปราจีนบุรีมักถูกกดทับ เช่น กรณีสารกัมมันตรังสีซีเซียม-137 ที่เรื่องเงียบหายเหมือนการซุกปัญหาไว้ใต้พรม
“ตอนนี้คงพูดได้คำเดียวว่าประชาชนคงต้องรับสภาพ เพราะกลไกต่อสู้ของภาคประชาชนเองยังขาดเอกภาพ บางกลุ่มสู้เพื่อสร้างเงื่อนไขทางการเมืองไม่ใช่เพื่อสิ่งแวดล้อมจริง ขณะที่โครงสร้างอำนาจรัฐและกลุ่มทุนเหนียวแน่นมาก เสียงชาวบ้านจึงไม่มีพลังพอ” นายA กล่าวในที่สุด
ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า ความอัดอั้นของภาคประชาชนยังลามไปถึงกลุ่มปัญญาชน โดย นายกัณพิเชษฐ์ มลิเกตุ อดีตผู้อำนวยการสถานศึกษา จังหวัดปราจีนบุรี ได้แต่งและขับร้องบทเพลง “หยุด EEC” เผยแพร่ทางสื่อสังคมออนไลน์และสถานีโทรทัศน์ เพื่อวอนให้ผู้มีอำนาจหันกลับมามองความทุกข์ยากของชุมชน
จากการลงพื้นที่ตรวจสอบอ้างอิงตามเนื้อหาในบทเพลง พบว่า “บ้านบุยายใบ ต.ท่าตูม อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี” ซึ่งอยู่ติดนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ กำลังเผชิญหน้ากับความจริงที่สวนทางกับตัวเลขเศรษฐกิจ:
• มลพิษทางอากาศ: ปล่องควันโรงงานปล่อยควันหนาทึบส่งกลิ่นเหม็นรบกวนระบบทางเดินหายใจของชาวบ้านและเด็กนักเรียนโรงเรียนวัดบุยายใบมาอย่างยาวนาน
• น้ำเสียและกากเคมี: แหล่งน้ำธรรมชาติกลายเป็นสีดำคล้ำ เกษตรกรเลี้ยงปลาในกระชังได้รับความเดือดร้อน และต้นมะพร้าวของชาวสวนยืนต้นตาย
• ปัญหาสุขภาพและสังคม: ผู้สูงอายุอยู่ด้วยความหวาดระแวง รถบรรทุกสารเคมีและรถขนาดใหญ่สะเทือนวิ่งผ่านชุมชนตลอดวัน
นายกัณพิเชษฐ์ เปิดเผยทิ้งท้ายว่า หากรัฐบาลอ้าง EEC แล้วดึงอุตสาหกรรมหนักเข้ามาเพิ่ม พื้นที่ตรงนี้จะกลายเป็น “ถังขยะแห่งอีอีซี” ทันที ทางเครือข่ายคนรักท้องถิ่นจะใช้บทเพลงนี้เป็นกระบอกเสียงขับเคลื่อนเชิงนโยบายเพื่อหยุดยั้งแผนดังกล่าวต่อไป
สำหรับมติของ สกพอ. หลังจากนี้ จะนำรายละเอียดไปปรับปรุงเพื่อเสนอ กพอ. อีกครั้ง ก่อนส่งให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติต่อไป ซึ่งภาคประชาชนยังคงจับตามองอย่างใกล้ชิดว่า แผนจัดการขยะและน้ำเสียของรัฐบาลจะทำได้จริงหรือเป็นเพียงการขายฝันเพื่อลดแรงต้าน
มานิตย์ สนับบุญ – ข่าว / ณัฐนันท์ – ภาพ / ปราจีน
บุรี ###
